ადამიანის უფლებათა ევროპულმა სასამართლომ (ECHR) რუსეთს საქართველოსთვის €252 მილიონის გადახდა დაავალა ოკუპირებულ რეგიონებში ადამიანთა უფლებების “მასშტაბური” დარღვევების გამო, რაც კავშირშია ოკუპირებული აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის რეგიონებთან მიმდინარე “ბორდერიზაციის” პროცესთან.

დღეს გამოქვეყნებული გადაწყვეტილება სტრასბურგის სასამართლომ 2025 წლის 23 სექტემბერს მიიღო და საქმე ეხება “ბორდერიზაციის” მიზნით რუსეთის მიერ მიღებულ გრძელვადიან ზომებს ოკუპირებული ტერიტორიების კონტროლის ხაზებთან.

სასამართლოს გადაწყვეტილებით, რუსეთი პასუხისმგებელია სიცოცხლის უფლების, წამების აკრძალვის, თავისუფლების უფლების, საკუთრების უფლებების, ოჯახური ცხოვრების, გადაადგილების თავისუფლებისა და ქართულ ენაზე განათლების მიღებასთან დაკავშირებით დარღვევებზე, რაც ათეულობით ათას ეთნიკურად ქართველს შეეხო.

სასამართლომ დაადგინა, რომ 2022 წელს ევროსაბჭოდან რუსეთის გაგდების მიუხედავად, არსებობდა საქმეში სასამართლოს იურისდიქცია, ვინაიდან მომხდარი დარღვევები ადამიანის უფლებათა ევროპულ კონვენციაში რუსეთის წევრობის შეწყვეტამდე იყო ჩადენილი.

სტრასბურგის სასამართლოს მიერ განსაზღვრული საკომპენსაციო თანხიდან, €224.25 მილიონი უნდა მოხმარდეს 23 000-მდე მსხვერპლს, რომლებსაც ჩამოერთვათ თავიანთ სახლებზე, ქონებასა და ოჯახებზე წვდომა. €20 მილიონი უნდა გამოიყოს 4 000 სკოლის მოსწავლისთვის, რომლებსაც უარი უთხრეს ქართულ ენაზე განათლების მიღებაზე. €5.17 მილიონი უნდა გამოიყოს 2 586-მდე ადამიანისთვის, რომლებიც უკანონო დაკავების მსხვერპლნი იყვნენ. ასევე €1.98 მილიონი – არასათანადო მოპყრობის 76 მსხვერპლისთვის; €1.3 მილიონი უკანონო მკვლელობის 20 მსხვერპლისთვის; და €320 000 გადაადგილების თავისუფლებაზე შეზღუდვებისთვის.

ამასთან, დოკუმენტში წერია, რომ რუსეთს განსაზღვრული თანხის დასაფარად ვადა გადაწყვეტილების ძალაში შესვლიდან სამი თვის განმავლობაში აქვს, რის შემდეგაც კომპენსაციას დაემატება პროცენტიც.